Ponieważ jest już jesień i zaczyna się okres większej zachorowalności wśród dzieci proponujemy w ramach edukacji zdrowotnej poruszyć tematykę przyczyn i skutków zachorowań oraz sposobów ich zapobiegania.

Poniżej przedstawiamy scenariusz zajęć edukacji wczesnoszkolnej:

Temat: Dlaczego chorujemy?

Zapis w dzienniku: Rozmowa kierowana na temat przyczyn i skutków zachorowań oraz sposobów zapobiegania chorobom.
Gromadzenie informacji o drobnoustrojach na podstawie wiersza J. Brzechwy Katar.
Tworzenie map myśli – CHOROBA, ZDROWIE.
Wykonywanie rysunków bakterii kojarzących się z ich nazwami.
Odtwarzanie opowieści ruchowej według instrukcji nauczyciela – zabawa Bakterie i lekarstwa.
Zabawa matematyczna W aptece.

Pomoce: 2 arkusze szarego papieru, kolorowe markery do mapy myśli, zdjęcie Escherichia coli, kartka z bloku rysunkowego dla każdego ucznia, szarfy w dwóch kolorach, napisy do zabawy matematycznej W aptece, tamburyn.

1. Ćwiczenia oddechowe A psik! na podstawie wiersza J. Brzechwy Katar.
Podczas słuchania recytowanego przez nauczyciela wiersza dzieci wykonują głęboki wdech i wydech w formie kichnięcia z zasłonięciem ust dłońmi.

Nauczyciel czyta wiersz, dzieci dopowiadają słowa: A psik!

Spotkał katar Katarzynę –
A psik!
Katarzyna pod pierzynę –
A psik!
Sprowadzono wnet doktora –
A psik!
– Pani jest na katar chora –
A psik!
Terpentyną grzbiet jej natarł –
A psik!
A po chwili sam miał katar –
A psik!
Poszedł doktor do rejenta –
A psik!
A to właśnie były święta –
A psik!
Stoi flaków pełna micha –
A psik!
A już rejent w michę kicha –
A psik!
Od rejenta poszło dalej –
A psik!
Bo się goście pokichali –
A psik!
Od tych gości ich znów goście –
A psik!
Że dudniło jak na moście –
A psik!
Przed godziną jedenastą –
A psik!
Już kichało całe miasto –
A psik!
Aż zabrakło terpentyny –
A psik!
Z winy jednej Katarzyny –
A psik!

2. Rozmowa na temat przyczyn przeziębienia i kataru.
( W trakcie rozmowy na tablicy powstaje Mapa Myśli – CHOROBA)

– Co to znaczy być chorym?
– Co bywa częstą przyczyną przeziębień i kataru?
– Jakie mogą być drogi szerzenia się zakażeń?
– Co to są wirusy?
– Jakie znacie choroby wirusowe wieku dziecięcego? ( świnka, ospa wietrzna, odra, różyczka)
– Co to są bakterie?
– Czy znacie pożyteczne bakterie? gdzie one mogą występować? (mlekowe w jogurtach, kefirach oraz w oczyszczalniach ścieków- rozkładają ścieki)
– Jakie choroby wywoływane są przez bakterie? ( tężec, zatrucia pokarmowe, próchnica)

– Czy słyszeliście ostatnio o zachorowaniach spowodowanych bakterią e-coli?

Informacja dla nauczyciela
Ciężkie zatrucia bakterią Escherichia coli, czyli pałeczką okrężnicy odnotowano w Niemczech, w Szwecji, Wielkiej Brytanii, Danii, Holandii i w Polsce. Są ofiary śmiertelne, wielu chorych, z objawami ciężkiego zatrucia przebywa w szpitalach.
Polska Inspekcja Sanitarna uważa, że istnieje duże ryzyko zachorowań. Dlatego należy często myć dokładnie ręce, dokładnie pod bieżącą wodą myć wszystkie warzywa, a najlepiej spożywać je ugotowane. Jeśli pojawi się biegunka, która trwa dłużej niż 2 dni, towarzyszy jej osłabienie, należy od razu zgłosić się do lekarza. Escherichia coli

3. Przepisywanie nazw bakterii i wyjaśnienie ich nazewnictwa.

- Przepiszcie do zeszytu nazwy bakterii i wyjaśnijcie, od jakich wyrazów zostały utworzone:
Np.
pakietowce – pakiet,
paczka paciorkowce – paciorek,
pałeczki – pałka,
śrubowce – śruba,
przecinkowce – przecinek

4. Wykonywanie rysunków bakterii kojarzących się z ich nazwami.
Np.
gronkowiec- kojarzy się z gronem winogron

5. Zabawa ruchowa na podstawie wiersza A. Majewskiego Gimnastyka.
Nauczyciel recytuje wiersz, a dzieci wykonują ćwiczenia zgodnie z tekstem.

Gdy chcesz być silny, nie chcesz chorować,
Musisz się często gimnastykować.
Wstawaj więc wcześnie, otwieraj okno,
Nawet gdy drzewa na dworze mokną.
Stań w półrozkroku, zacznij od skłonów –
W przód, w tył, na boki. Trzy razy ponów.
Wymachy ramion wzmacniają ręce,
Tym są sprawniejsze, im ćwiczysz więcej.
Teraz przysiady, potem podskoki,
Hop, hop jak zając – w przód, w tył, na boki.
Bardzo są ważne tułowia skręty,
Podśpiewuj sobie coś dla zachęty.
A jeśli będziesz w ćwiczeniach pilny,
Jak małpa zwinny, jak tygrys silny,
Zostaniesz mistrzem, więc ćwicz wytrwale.
Gimnastykować się jest wspaniale!

6. Rozmowa kierowana na temat higienicznego trybu życia.
Rozwiązanie zagadek:

Przyjemnie pachnie, ładnie się pieni,
a brudne ręce w czyste zamieni.    (mydło)

Do suchej nitki moknie nieraz,
gdy po kąpieli nim się wycierasz.    (ręcznik)

Dziurki w niej, jak w serze.
Żyła w morzu na dnie.
Do wanny ją bierzesz,
bo umie myć ładnie.    (gąbka)

Używasz go często, wieczorem i rano.
Przypomina przedmiot, którym grabią siano.    (grzebień)

Pieni się płyn z butelki.
Zamienia się w bąbelki.
Nieraz głowę ci zmywa.
Czy wiesz, jak się nazywa?    (szampon)

Schowała się w tubie −
używać jej lubię,
a i mała szczotka
chętnie się z nią spotka.     (pasta do zębów)

Co to jest − na pewno wiesz.
Najeżona jest jak jeż.
Lecz nikogo nie ukłuje,
tylko zęby wyszoruje.            (szczotka do zębów)

Służy do picia, służy do mycia,
bez niej na ziemi nie byłoby życia.    (woda)

( W trakcie rozmowy na tablicy powstaje Mapa Myśli – ZDROWIE)

–  W jaki sposób możemy chronić się przed zachorowaniem?
–  W jaki sposób należy dbać o zdrowie?
— Co to są witaminy?
— Co to są szczepienia ochronne?
— Jak powinniśmy się odżywiać, żeby nie chorować?
— Jakich środków czystości i przyborów potrzebujecie, by być czystymi i wyglądać schludnie?

7. Zabawa matematyczna W aptece.
Nauczyciel przypina do tablicy napisy:

SYROP PRZECIWKASZLOWY - 6 zł
WITAMINY – 8 zł
TABLETKI OD BÓLU GŁOWY – 2 zł
ASPIRYNA- 3 zł
WITAMINA C – 5 zł
WODA UTLENIONA- 1 zł
PLASTER Z OPATRUNKIEM – 3 zł
BANDAŻ -2 zł

Zadanie:
Co mama kupiła w Aptece za 20zł. Zapisz propozycje w zeszycie. Czy mama wydała całe 20zł? Czy mogła otrzymać resztę?

8. Zabawa dramowa Bakterie i lekarstwa.
Pomoce: szarfy w dwóch kolorach, tamburyn

Nauczyciel dzieli dzieci na dwie grupy: Bakterie i Lekarstwa, przydzielając im szarfy w dwóch kolorach. Dzieci-bakterie siedzą w przysiadzie, tworząc koło. Na podane przez nauczyciela hasło: Bakterie, dzieci-bakterie powoli podnoszą się, rozglądają, unoszą obie ręce w górę i opuszczają w dół (na zmianę) i poruszają się w rytm muzyki granej na tamburynie. Podczas przerwy w muzyce zatrzymują się w miejscu i przykucają. Dzieci-lekarstwa stoją w dwóch szeregach naprzeciw siebie (bakterie są pomiędzy nimi), poruszają się w rytm wystukiwany przez nauczyciela. Podczas kolejnej przerwy w muzyce każde dziecko szuka jednej bakterii, którą otacza szarfą. Następnie lekarstwa otaczają bakterie kołem utworzonym z szarf. Bakterie podnoszą się, zakładają szarfy na siebie. lekarstwa i bakterię łapią się za ręce na krzyż, podskakują w parach udając walkę-na przemian poruszają rękami. Podczas przerwy w muzyce zatrzymują się w miejscu. Zwyciężona bakteria przykuca, a lekarstwo, które ją zwalczyło demonstruje swe zwycięstwo, obiegając bakterię i jednocześnie uderzając się lekko zaciśniętymi pięściami w klatkę piersiową.

9. Zabawa podsumowująca zajęcia Prawda − fałsz.
Nauczyciel wypowiada zdania. Zadaniem dzieci jest ustalenie, które zdanie jest prawdziwe, a które fałszywe. Gdy usłyszą zdanie fałszywe, stoją bez ruchu, a gdy usłyszą zdanie prawdziwe − podskakują dwa razy.

Zawsze należy myć ręce przed jedzeniem.
Każdą potrawę należy starannie i powoli pogryźć.
Owoce i warzywa nie zawierają żadnych witamin.
Owoce i warzywa to bogate źródło witamin.
Przed snem nie należy się myć.
Zęby myjemy raz w roku.
Czeszemy się tylko przed snem.
Przed wyjściem do szkoły nie myjemy się.
Owoce i warzywa trzeba umyć lub obrać przed jedzeniem.

Balbina Piechocińska i Grażyna Śliwa