Kompetencje kluczowe w wychowaniu przedszkolnym

o konferencji


Często słyszymy, że ktoś ma kompetencje do wykonania danego zadania, a ktoś inny ich nie ma. Kompetencje kluczowe wspierają nasz rozwój osobisty, włączają w życie społeczne, pozwalają sprawnie funkcjonować na rynku pracy. Proces kształtowania kompetencji trwa przez całe życie a początek ich rozwijania ma miejsce w przedszkolu.

O tym jakie wyróżniamy kompetencje kluczowe, co się w nich zawiera oraz dlaczego są one aż tak istotne od najmłodszym lat naszego życia porozmawiamy z naszym ekspertem, Panią Wiktorią Kowalską.

Serdecznie zapraszamy do obejrzenia e-konferencji!

Zachęcamy Państwa również do zapoznania się z artykułem pani Wiktorii dostępnym na naszej stronie:
https://www.mac.pl/aktualnosci/klucz-do-rozwoju-przedszkolaka

pytania i odpowiedzi eksperta


28.11.2019
15:27
Pytanie:

Witam, powiedziała Pani, żebyśmy nie bali sie TIK-u w naszych działaniach edukacyjnych. Jak jednak te technologie wprowadzać, kiedy nie mamy w naszych przedszkolach dostępu do komputerów? Nie wszystkie placówki mają tablice interaktywne... Będę wdzięczna za odpowiedź :) pozdrawiam serdecznie
Dominika Majewska

Odpowiedź:

Zrozumiałe jest, że nie każde przedszkole może pozwolić sobie na drogi sprzęt elektroniczny (tablice interaktywne, roboty do programowania, rzutniki i komputery z dostępem do internetu w każdej sali). Musimy pamiętać, że narzędzia TIK to nie tylko tablica interaktywna i komputer. Sięgajmy jak najczęściej po proste urządzenia takie jak aparat fotograficzny, kamera, dyktafon, czy... telefon komórkowy, który łączy w sobie wszystkie wymienione funkcje. Jeśli pokierujemy aktywnością dzieci w odpowiedni sposób i wyznaczymy im konkretne zadanie związane z wykorzystaniem wymienionych urządzeń, sprawimy że nasze zajęcia będą nie tylko bardziej atrakcyjne, ale też będą kształtowały w dzieciach umiejętność korzystania ze zdobyczy techniki nie tylko jako narzędzia rozrywki, ale także edukacji. Przykładowo w sieci możemy znaleźć bardzo dużo darmowych programów do generowania QR kodów, które mogą w prosty sposób urozmaicić dowolne zajęcia (do przeprowadzenia zajęć wystarczy na początek nasz własny smartfon). Wcielenie się w rolę kamerzysty oraz aktora, czy dziennikarza i osoby udzielającej wywiadu, to ważny krok m.in. w pokonywaniu tremy przed wystąpieniami publicznymi. Obsługa wymienionych wyżej sprzętów jest prosta, zarówno dla nauczyciela, jak i dla przeciętnego 4-6-latka. Zakup drobnych sprzętów nie jest bardzo kosztowny i przy odrobinie chęci ze strony dyrekcji można zaplanować taki wydatek w budżecie. Możemy także zapytać rodziców w naszym przedszkolu, czy nie dysponują dawno nieużywanym aparatem cyfrowym, tabletem, starszym modelem dyktafonu, czy wysłużonym telefonem komórkowym, który mogliby przynieść do przedszkola na stałe lub użyczyć go od czasu do czasu na potrzeby przeprowadzenia zajęć.
Wiktoria Kowalska

28.11.2019
16:09
Pytanie:

Witam, jak słyszałam w wypowiedzi Pani, istnieją ośrodki, które powinny wspierać nauczyciela w opracowaniu dokumentacji, w szczególności myślę o Arkuszu; czy na dzień dzisiejszy znajdę gdzieś Arkusz obserwacji kompetencji kluczowych dziecka przedszkolnego? czy powinnam sama go sobie opracować? Jeśli sama - czy można prosić o wskazówki, co arkusz powinien zawierać, jak wyglądać? Gdzie można znaleźć jakąkolwiek pomoc w tym zakresie ?/pomijając wymienione przez Panią ośrodki/, Dziękuję za wskazówki
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Budowanie profilu kompetencji kluczowych dziecka to dość złożone zadanie i w tym miejscu trudno będzie mi opisać szczegółowo proces budowania takiego dokumentu. Pierwszym krokiem jest opracowanie wskaźników oraz skali oceny osiągnięcia danych umiejętności, budowania postaw oraz posiadanej wiedzy w obrębie danej kompetencji. Z całą pewnością warto opracować osobny profil dla danego wieku dzieci - zastosujemy inne wskaźniki dla dziecka 3-letniego i inne dla przykładowo dziecka 5-letniego. Aktualnie w sieci nie ma zbyt wielu przykładów opracowanych arkuszy do profilowania dzieci w wieku przedszkolnym w zakresie rozwijania kompetencji kluczowych, niemniej zachęcam do prób tworzenia własnego narzędzia do śledzenia rozwoju kompetencji kluczowych. Jeszcze innym dokumentem będzie arkusz obserwacji (oraz autoanalizy) zajęć pod kątem rozwijania kompetencji kluczowych - w chwili obecnej w sieci znajduje się wiele przykładów arkuszy obserwacji zajęć rozwijających kompetencje kluczowe. Tu sugerowałabym na początek wybór jednej lub maksymalnie dwóch kompetencji, których rozwijanie będzie Pani śledzić na danych zajęciach. Pamiętajmy też, że arkusz nie ma na celu oceny (dobrze-źle), a powinien dawać nam obraz, czy dana kompetencja kluczowa jest przez nas rozwijana, czy wymaga większej uwagi z naszej strony i dokonania zmian w planowaniu zajęć.
Wiktoria Kowalska

28.11.2019
16:12
Pytanie:

Czy kształcenie kompetencji kluczowych w obrębie określonych rodzajów aktywności, oraz przypisanych im obszarom edukacyjnym z podstawy programowej powinno odbywać się szczególnie w trakcie przewidzianych dla poszczególnych grup zajęć jednostek czasowych, czy należy je kształcić również w ciągu pobytu dziecka poza czasem wynikającym z realizacji podstawy programowej, czyli w czasie zajęć opiekuńczo-wychowawczych z typowym dla tego czasu charakterem zajęć swobodnych w dowolnie wybranych kącikach edukacyjnych? W jaki sposób należy się zabrać do tworzenia profilu kompetencji kluczowych dziecka? Na co zwrócić szczególną uwagę?
Beata Słocińska

Odpowiedź:

Rozwijanie kompetencji kluczowych u dziecka ma miejsce podczas całego czasu pobytu dziecka w przedszkolu, nie tylko podczas zajęć prowadzonych przez nauczyciela. To nie same kąciki tematyczne (rozumiane jako miejsce, w którym dziecko może znaleźć pomoce edukacyjne i przykłady dotyczące np. otaczającej nas przyrody), ale przede wszystkim możliwości interakcji między dziećmi, formułowanie pytań i szukanie na nie odpowiedzi, weryfikowanie hipotez, możliwość analizowania różnych źródeł wiedzy, wpływa rozwijająco na pogłębianie wiedzy i umiejętności, budowanie postaw oraz gromadzenie doświadczeń edukacyjnych. Dziecko poprzez zabawę swobodną może jednoczasowo kształtować kilka kompetencji kluczowych - w jak dużym stopniu i jakie będą to kompetencje, zależy też od sposobu organizacji przestrzeni, ram i ograniczeń jakie narzucimy dzieciom podczas zabawy swobodnej. Tak jak wspomniałam w odpowiedzi na jedno w powyższych pytań - budowanie profilu kompetencji kluczowych dziecka jest złożonym procesem i nie mam możliwości omówienia go szerzej w tym miejscu. Zachęcam jednak do budowania własnych narzędzi do śledzenia kształtowania kompetencji kluczowych u dzieci (odpowiednio dla każdej grupy wiekowej). Najlepiej rozpocząć tworzenie profilu od wskaźników, na podstawie których określimy poziom kształtowania wiedzy, umiejętności i postaw w obrębie każdej z kompetencji.
Wiktoria Kowalska