Reforma26 już trwa – razem wdrażamy zmiany!

Nowa podstawa stawia dziecko i jego dobrostan w centrum – uczenie się zaczyna się od poczucia bezpieczeństwa, relacji i naturalnej ciekawości.

• Wzmocnienie rozwoju emocjonalnego – rozpoznawanie i wyrażanie uczuć, empatia, samoregulacja.
• Dobrostan dziecka jako warunek skutecznego uczenia się i harmonijnego rozwoju.
• Rozwijanie sprawczości – dziecko planuje, decyduje i realizuje własne pomysły.
• Więcej przestrzeni na samodzielne, kreatywne działanie i zabawę badawczą.
• Praktyczne wykorzystanie pojęć matematycznych i wiedzy o świecie techniki.
• Zasady higieny cyfrowej – narzędzia ekranowe wyłącznie w celach dydaktycznych.

Uczeń klas 1–3 ma konstruować wiedzę, a nie ją odtwarzać – przez działanie, badanie i współpracę. Tygodniowy wymiar zajęć wzrasta do 21 godzin.

• Aktywność badawcza dzieci – uczenie się przez doświadczanie, eksperymenty i zabawy edukacyjne.
• Silniejszy akcent na kompetencje komunikacyjne oraz odbiór i analizę tekstów.
• W edukacji matematycznej – rozumowanie zamiast mechanicznych rachunków, nowy obszar pracy z danymi.
• Rozwój kompetencji społeczno-emocjonalnych: rozumienie siebie, koncentracja, budowanie relacji.
• Sprawczość i partycypacja – dzieci podejmują decyzje i realnie wpływają na życie klasy.
• Odpowiedzialność ekologiczna i myślenie naukowe w edukacji przyrodniczej.

Mniej terminów do zapamiętania, więcej realnej komunikacji – nowa podstawa koncentruje się na mówieniu, słuchaniu, czytaniu i pisaniu w praktyce.

• Ograniczenie liczby pojęć i terminów na rzecz gruntownego kształcenia umiejętności językowych.
• Edukacja medialna: krytyczna analiza przekazów, rozpoznawanie fałszu i manipulacji, świadome korzystanie ze sztucznej inteligencji.
• Nacisk na dialog, aktywne słuchanie i asertywną komunikację – odpowiedź na kryzys komunikacji.
• Realizacja modułów interdyscyplinarnych: filozoficznego, medialnego i kulturowego.
• Więcej czasu na pracę zespołową i tworzenie uporządkowanych wypowiedzi ustnych i pisemnych.

Nowa podstawa buduje rozumienie zamiast pamięciowego opanowania procedur – matematyka ma być osadzona w realnych kontekstach i wolna od lęku.

• Spiralność nauczania – powracanie do treści w coraz szerszym ujęciu i z nowymi powiązaniami.
• Wprowadzanie pojęć od konkretu do abstrakcji: najpierw modele i przykłady, potem formalizacja.
• Ograniczenie żmudnych rachunków na rzecz strategii, rozumowania i intuicji liczbowej.
• Rozwijanie świadomości finansowej i ekonomicznej – moduł finansowy.
• Rozsądne korzystanie z kalkulatora i aplikacji (rzadziej w klasach 4–6, częściej w 7–8).
• Praca z błędem jako naturalny element nauki – budowanie poczucia bezpieczeństwa i sprawczości.

Zachowany zostaje chronologiczny układ treści, ale zmienia się rozłożenie akcentów – więcej historii najnowszej, źródeł i odniesień do współczesności.

• Nowe ramy chronologiczne: klasy 4–6 od pradziejów do przełomu XIX i XX w., klasy 7–8 – od przełomu XIX i XX w. do współczesności.
• Zagadnienia propedeutyczne w klasie 4 jako wprowadzenie do kształcenia historycznego.
• Obowiązkowa praca ze źródłami z epoki, mapami historycznymi i tekstami kultury.
• Jasno określone minimum wiadomości: pojęcia, postacie i daty dla każdego ucznia.
• Silniejszy akcent na historię regionalną i lokalną oraz dyskusję i formułowanie ocen przez uczniów.
• Historia Polski przedstawiana na tle historii powszechnej; elementy modułów kulturowego i filozoficznego.

Przyroda wraca do klas 4–6 w nowej, interdyscyplinarnej formule – łączy biologię, geografię, chemię, fizykę oraz edukację klimatyczną i zdrowotną.

• Obowiązkowe zajęcia terenowe, grupowane w bloki (minimum 2 godziny) – bezpośredni kontakt z przyrodą.
• Nauczanie przez dociekanie naukowe: stawianie hipotez, planowanie i wykonywanie doświadczeń.
• Kształcenie umiejętności: uczeń rozpoznaje, bada i analizuje na podstawie własnych obserwacji.
• Aktualne tematy: edukacja klimatyczna, jakość środowiska, zdrowie.
• Aktywne zdobywanie wiedzy z różnych źródeł – map, atlasów, narzędzi pomiarowych i aplikacji.

Informatyka odpowiada na wyzwania cyfrowego świata – od sztucznej inteligencji po cyberbezpieczeństwo i świadome korzystanie z mediów.

• Nowe treści dotyczące wykorzystania i trenowania modeli sztucznej inteligencji.
• Rozszerzone zagadnienia cyberbezpieczeństwa, higieny cyfrowej i wpływu technologii na środowisko.
• Obowiązkowe doświadczenia edukacyjne: kampanie informacyjne, tworzenie programów, działania na rzecz dobra wspólnego.
• Rozwój kompetencji przekrojowych: współpracy, krytycznego myślenia, planowania i odpowiedzialności.
• Większa autonomia nauczyciela w doborze metod, narzędzi i środków dydaktycznych.

Muzyka ma być przede wszystkim doświadczana w działaniu – śpiew, gra, improwizacja i ruch stają się punktem wyjścia do rozumienia muzyki.

• Spójna, czterodziałowa struktura podstawy – równowaga między wykonawstwem, odbiorem i refleksją.
• Obowiązkowe doświadczenia edukacyjne: realny udział każdego ucznia w wydarzeniach i projektach muzycznych.
• Twórcze wykorzystanie narzędzi cyfrowych do nagrywania, edycji i prezentacji muzyki.
• Personalizacja: elastyczny dobór repertuaru, ról w projektach i środków wyrazu.
• Korelacje międzyprzedmiotowe w ramach modułu kulturowego (historia, język polski, plastyka).
• Muzyka jako wsparcie dobrostanu – rozwój samoświadomości i świadomego korzystania z muzyki.

Nowa podstawa przenosi akcent z odtwarzania na twórcze myślenie – liczy się proces, ekspresja i świadomy odbiór sztuki, także współczesnej.

• Większa swoboda w wyborze form wypowiedzi artystycznej, technik, materiałów i tematów.
• Rozszerzenie form o fotografię, film i inne media charakterystyczne dla sztuki współczesnej.
• Koncentracja na procesie twórczym, a nie wyłącznie na efekcie końcowym.
• Rozwijanie krytycznego myślenia i umiejętności interpretacji dzieł.
• Dzielenie się odczuciami z odbioru sztuki oraz udzielanie i przyjmowanie konstruktywnej informacji zwrotnej.

Nowy przedmiot w miejsce techniki – uczy przez działanie i przygotowuje do samodzielnego, zaradnego dorosłego życia.

• Konkretne zadania techniczne z użyciem narzędzi, materiałów i urządzeń z codziennego otoczenia.
• Przygotowanie do dorosłości: obsługa urządzeń domowych, planowanie wydatków, drobne naprawy, gospodarowanie zasobami.
• Budowanie sprawczości: „potrafię coś wymyślić, zaplanować, wykonać i zmodyfikować”.
• Postawy proekologiczne – zrównoważony rozwój, recykling, analiza cyklu życia wytworu technicznego.
• Elastyczność treści: nauczyciel dostosowuje projekty do lokalnych zasobów i zainteresowań uczniów.