Wpływ rozwodu na psychikę i edukację dziecka

o konferencji


Porozmawiamy na trudny i ważny temat wpływu rozwodu rodziców na psychikę dziecka, zwłaszcza w kontekście jego edukacji.

Rozstanie opiekunów to traumatyczne wydarzenie nie tylko dla nich, ale również dla dzieci. Rozwody stają się coraz powszechniejsze. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w 2014 roku orzeczono w Polsce prawomocnie blisko 66 tysięcy rozwodów. Na 1000 nowo zawartych małżeństw w 2014 r. rozpadło się aż 349. Najczęściej rozwodziły się osoby w wieku 40-49 lat.

 

O tym, jak zminimalizować wpływ rozwodu na psychikę dziecka, zwłaszcza w kontekście jego edukacji, porozmawiamy z MARIĄ ROTKIEL– terapeutką, psychologiem, trenerem motywacyjnym rozwoju zawodowego i osobistego. Nasz ekspert specjalizuje się między innymi w terapii rodzinnej oraz psychoterapii indywidualnej osób dorosłych, młodzieży i dzieci.

Zachęcamy do skorzystania z bogatego doświadczenia naszego eksperta i dołączenia do nowego cyklu E-konferencje Premium.

E-konferencje Premium poruszają specjalistyczne tematy w ujęciu praktycznym i często będą rozszerzone o warsztaty i materiały dodatkowe, niedostępne w bezpłatnych, standardowych e-spotkaniach.

pytania i odpowiedzi eksperta


21.04.2016
18:28
Pytanie:

Czy mimo odpowiedniego przygotowania dziecka do takiej sytuacji zostaną w psychice dziecka jakieś niechciane ślady rzutujące w negatywny sposób na przyszłość dziecka? Monika
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Przy wsparciu ze strony dorosłych polegającym na rozmowach o emocjach i lękach dziecka, wyjaśnieniu sytuacji i odpowiedzi na wszystkie zadane przez nie pytania, negatywne konsekwencje takiej sytuacji nie powinny być duże. Proszę pamiętać, że część dzieci, mimo wszystko, może potrzebować wsparcia terapeutycznego. Wskazywać może na to nagła zmiana zachowania polegająca na pobudzeniu, poddenerwowaniu czy widocznych trudnościach w koncentracji uwagi. Czasem może to być także wycofanie, apatia, utrata zainteresowania. W takich sytuacjach niezbędna jest pomoc terapeuty.
Maria Rotkiel

21.04.2016
18:38
Pytanie:

Pani Psycholog jak wesprzeć dziecko które codziennie płacze i wypiera rozwód rodziców i płacze, że chce, aby rodzice znowu byli razem, prosi,żeby połączyć ręce rodziców, i przyjść i lodówkę rodziców wymieszać, aby była wspólna. Dziecko jest pod opieką psychologa ale nie wiem czy fachowcy. To małe dziecko 5 letnie. Jak rozmawiać z tak małym dzieckiem?
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Przede wszystkim ROZMAWIAĆ. Nie powinniśmy unikać rozmów na takie tematy. Proszę mówić dziecku o tym, że jego smutek i zdenerwowanie są naturalne, że jest to trudna sytuacja i ma prawo tak się czuć. Proszę zapewniać dziecko, że tata i mama bardzo je kochają, mówić o wszystkich ważnych i pozytywnych zachowaniach – szczególnie ze strony rodzica, który się wyprowadził. Być może uda się Pani porozmawiać z rodzicem dziecka? Bardzo ważne jest to, żeby opiekun, z którym już nie mieszka, w przypadku obietnic zawsze dotrzymywał i stale zapewniał o swojej miłości.
Maria Rotkiel

21.04.2016
18:45
Pytanie:

a jak pomóc dziecku z tym problemem w wieku przedszkolnym?
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Proszę jak najwięcej z nim rozmawiać. Wprost, otwarcie, starając się jednak używać pojęć, które przedszkolak rozumie. Dziecko musi czuć, że mimo wszystko jest kochane, że rodzic, który wyprowadza się z domu, nie znika na zawsze z jego życia. Istotne jest to, żeby przedszkolak miał pewność, że rozstanie rodziców nie jest jego winą, że ma prawo być smutny czy rozżalony. Nazywajmy emocje i rozmawiamy o nich.
Maria Rotkiel

21.04.2016
18:52
Pytanie:

Jak reagować gdy uczeń którego rodzice się rozwodzą nagminnie dokucza innym dzieciom w momencie kiedy ma gorszy dzień? Inni uczniowie oczekują od nas reakcji co robić żeby ta reakcja była przez nas nauczycieli właściwa?
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Dziecko powinno czuć wsparcie ze strony dorosłych, niezależnie od jego zachowania. Proszę reagować wprost - mówić mu, że w ten sposób sprawia przykrość innym uczniom, ale jednocześnie poprosić o rozmowę po lekcjach. Wówczas można zapytać o przyczynę złości i porozmawiać o tym, jak inaczej można radzić sobie z trudnymi emocjami.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:01
Pytanie:

Jak zachęcić mamę do wizyty u psychiatry, która widzi problem, ale wstydzi się opinii innych i odwleka wszystko w czasie? Boi się usłyszeć prawdy…
Lucyna Wikło

Odpowiedź:

Proszę podkreślać, że jest coś, co martwi nas w zachowaniu dziecka, że jest to bardzo ważne i w wielu takich sytuacjach najlepszą pomocą jest rozmowa ze specjalistą. Można nazwać tą sytuację i wprost powiedzieć mamie, że nie powinien to być powód do wstydu, a dowód jej troski o dziecko.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:03
Pytanie:

Witam Pani Mario! Jestem nauczycielem edukacji wczesnoszkolnej,obecnie pracuję w klasie 1. Mam problem z jednym z moich uczniów. Chłopiec nie radzi sobie z emocjami, często wpada w gniew i złość bez powodu. Bardzo często jest znudzony i jakby nieobecny podczas lekcji. Pytany, o to co się dzieje? - odpowiada,że nic. Bardzo często dokucza kolegom z klasy- zawsze jest nieświadomy swojego "złego"zachowania i tłumaczy, że nic nie zrobił... Mamy w klasie "matę do wytupania złości" niestety nie przynosi to zamierzonych rezultatów... Jak mogę mu pomóc?
Marta Michalik

Odpowiedź:

Z takim dzieckiem trzeba dużo rozmawiać – uczyć go nazywania i rozróżniania emocji. Chłopiec może mieć problem z ich identyfikacją. Proszę śmiało używać konkretnych przykładów – „Kiedy tak się zachowujesz, wiem, że jesteś smutny/zdenerwowany/rozżalony etc.”. Warto pokazać dziecku przykłady innego odreagowywania złości. Jeśli to nie poskutkuje, być może chłopcu potrzebne będzie wsparcie specjalisty.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:03
Pytanie:

Witam Jestem nauczycielką w klasie drugiej szkoły podstawowej. Często zdarza się , że podczas rozmowy z dzieckiem, czy to w klasie czy na osobności , uczeń zamyka się w sobie i milczy. Na jakiekolwiek moje pytanie odpowiedzią jest absolutne milczenie. Staram się podejść dziecko z każdej strony, łagodnie, żartem , ale to na nic. Nie bardzo wiem jak zachować się w takiej sytuacji.
Luiza Bieszke-Wolf

Odpowiedź:

Warto uświadomić dziecko, że zależy nam na tym, aby poznać przyczynę jego zmartwień i pomóc mu. Proszę spróbować poprosić dziecko, żeby pomogło nam zrozumieć jego smutek. Prośba o pomoc jest w tym przypadku kluczowa. Zachęcam do używania zwrotów „czy możesz mi pomóc?”, „pomożesz mi kiedy odpowiesz na pytanie”, „to jest ważne”. Mam nadzieję, że uda się coś wskórać.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:10
Pytanie:

Witam. Jestem w związku z rozwodnikiem. Czy mogę coś zrobić aby przekonać do siebie jego dzieci, które obecnie mnie nie lubią, uważają iż to ja jestem powodem rozwodu, co nie jest prawdą. Co robić? Czy lepiej to przeczekać?
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Nic na siłę. Czas zdecydowanie działa w takich przypadkach na korzyść. Można mówić dzieciom o tym, że zależy Pani na fajnych relacjach, ale jednocześnie rozumie, że jest to dla nich trudne, więc nie będzie Pani robić niczego „na siłę”. Warto aranżować atrakcyjne dla dzieci sytuacje, w których będziecie Państwo razem – wycieczki czy wspólne wyjścia do kina. Dzieci będą kojarzyć Panią wówczas z pozytywnymi sytuacjami. To pomaga.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:13
Pytanie:

Jak wesprzeć dziecko 4 letnie, które panicznie boi się innej (dorosłej osoby ) w sali, np innego nauczyciela, itp. reaguje płaczem, krzykiem, i "przyklejeniem się do mojej nogi"...
Anna Maniak

Odpowiedź:

Gdy dziecko reaguje lękiem na kontakt z dorosłymi, trzeba się upewnić, że jest ono bezpieczne. Często dzieci reagują tak na przemoc, również psychiczną. To bardzo niepokojący objaw, dlatego ważny jest wywiad środowiskowy – proszę porozmawiać z innymi dorosłymi, którzy mogą mieć kontakt z dzieckiem.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:18
Pytanie:

jak wspierać dziecko 4letnie, które nie chce wychodzic z przedszkola z ojcem, reaguje na niego płaczem. (dodam, że rodzice nie kontaktują się ze sobą)
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Proszę porozmawiać o tej sytuacji z mamą dziecka i uświadomić jej, że rozmowa z byłym mężem będzie niestety konieczna. Być może dziecko słyszy w domu coś negatywnego o ojcu i z tego wynika jego zachowanie. Warto wytłumaczyć mamie, że ma prawo do swoich emocji w stosunku do byłego męża, ale nie powinna okazywać ich przy dziecku. Stawia to je niepotrzebnie w bardzo stresującej sytuacji.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:25
Pytanie:

jak reagować w sytuacji gdy dziecko przedszkolne, nie chce wypuścić mnie z sali, (pracujemy w przedszkolu na zmiany), reaguje płaczem, krzykiem (jestem nauczycielem prowadzącym)
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Być może jest pani osobą, która w tej trudnej sytuacji daje dziecku poczucie bezpieczeństwa. Dlatego potrzebuje i pragnie ono kontaktu z Panią. Proszę porozmawiać z innymi opiekunami, żeby pod Pani nieobecność, poświęci dziecku więcej uwagi, a nawet czułości – tak, by maluch czuł się bezpiecznie i przyjemne. Najprawdopodobniej robi Pani dla dziecka coś, co jest dla niego szczególnie ważne – warto podzielić się tym z innymi nauczycielami.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:40
Pytanie:

Co robić w sytuacji kiedy uczeń z takimi problemami narozrabiał lecz podejmowanie z nim rozmowy kończy się popisywaniem przez niego...mówiąc mu że wiemy ze jesteś mądrym chłopcem i wiem że ty też wiesz że zrobiłeś komuś przykrość, że tak nie należy się zachowywać .... a on na takie argumenty stwierdza że jest nie mądry , nie grzeczny mimo że jest to uczeń klasy 2 a w takich sytuacjach odpowiada tylko hasłowo... czy lepiej wytłumaczyć mu że źle zrobił i odejść z nadzieją że coś zrozumiał czy drążyć temat aż przeprosi druga osobę ( chodź jest to dla niego bardzo trudne)
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Proszę rozmawiać z dzieckiem dokładnie tak, jak robiła to pani do tej pory. To dobry kierunek. Dziecko doskonale rozumie co się dzieje, a takim zachowaniem chce tylko zwrócić na siebie uwagę. Sugerowałabym skrócić te rozmowy do niezbędnego minimum i jednocześnie wzmacniać jego pozytywne zachowania.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:44
Pytanie:

Mam w klasie dziewczynkę, gdzie rodzice żyją w separacji. Mama ma pracę często wyjazdową a tata jest weekendowy. Mamy już wypracowany pewien system i generalnie on działa, ale zdarzają się "gorsze" dni. Dziewczynka wtedy potrafi bić bez opamiętania i krzywdzić zarówno dzieci jak i nauczyciela. Zapytana o powody, mówi, że tęskni za mamą. Wiem, że to prawda ze względu na wyjazdy mamy, ale jak jej pomóc aby nie dochodziło do takich "ekstremalnych" sytuacji? Jak zdusić ten żal i złość w zarodku aby nikomu nie działa się krzywda ?
Pytanie anonimowe

Odpowiedź:

Dziewczynę złoszczą konkretne sytuacje – przede wszystkim proszę porozmawiać o tym z mamą dziecka. Być może warto pomyśleć o jakiejś zmianie, która pomogłaby dziecku poczuć się bezpieczniej. W rozmowach z dzieckiem proszę starać się nazywać daną sytuację [„wiem, że jesteś zdenerwowana, ale swoim zachowaniem sprawiasz przykrość innym” i przekonywać je, że może inaczej odreagowywać złość.
Maria Rotkiel

21.04.2016
19:45
Pytanie:

Czy mogę bezpośrednio rozmawiac z rodzicami na temat tego lęku dziecka przed dorosłymi, a co jeśli to któreś z nich jest powodem takiego zachowania?
Anna Maniak

Odpowiedź:

Nie możemy nikogo oskarżać nie mając dowodów, więc sugerowałabym nazwać tę sytuację w sposób bezpieczny i wyważony. Niemniej warto powiedzieć rodzicom, że naszym zdaniem, dzieje się coś niepokojącego. Proszę zapytać, czy wiedzą lub domyślają się, co może powodować lęk dziecka. Warto sprowokować rodziców do rozmowy na ten temat. Czasem reagują też w podobny sposób dzieci, które są światkami kłótni rodziców Musimy pamiętać, że budzi to w nich ogromny lęk oraz wywołuje silny stres.
Maria Rotkiel

Powyższe pytania zostały zadane podczas czatu z ekspertem MAC po premierze e-konferencji.